محاسبه هزینه تراکنش مثل دوچرخه سواری است: وقتی بلد باشید خیلی ساده است ولی وقتی بلد نباشید به طرز ناامیدکنندهای پیچیده است. پیشرفتهایی که در بخش تجربه کاربری بیتکوین صورت گرفته است ارسال و دریافت بیتکوین را از همیشه سادهتر کرده است، اما محاسبه هزینه تراکنش هنوز هم دشوار است. منابعی که در زیر معرفی شدهاند محاسبه هزینه تراکنش را به کاری بسیار ساده تبدیل میکنند.
در زندگی هیچ چیز رایگان به دست نمیآید. شما میخواهید بیتکوین ارسال کنید پس باید هزینهاش را هم بپردازید، این هزینه را به ماینرهایی میپردازید که تجهیزاتشان شبکه را ایمن ساخته و صدها هزار تراکنش را که هر روزه در شبکه اتفاق میافتد تایید میکنند. در گذشته زمانی که هر بیتکوین دهها و یا صدها دلار ارزش داشت کسی به هزینه تراکنشها اهمیتی نمیداد: این هزینهها انقدر کم بودند که بیاهمیت جلوه میکردند، همین شد که سایتهایی مثل Satoshi Dice گل کردند، سایتهایی که به بیتکویندارهای کم کار اجازه میدادند امتیازات تراکنشهای خیلی کوچک را در بلاکچین و با توجه ناچیز به هزینهها ارسال کنند.
هزینه تراکنشها کجا میرود؟
ماینرها علاوه بر دریافت جایزه برای حل کردن بلوک بعدی، مبلغی که در آن بلوک به تراکنش متصل است را نیز دریافت میکنند. در حال حاضر جایزه هر بلوک 12.5 بیتکوین است ولی ماینرها میتوانند رقمی نزدیک به 13 بیتکوین را به همراه مجموع هزینه تراکنشهای آن بلوک دریافت میکنند. گرچه به لحاظ فنی الزامی جهت افزودن هزینه به تراکنش وجود ندارد ولی الزامی هم وجود ندارد که ماینر همه تراکنشهای آن بلوک را تایید کند. بنابراین در نظر گرفتن مبلغی برای تراکنشها به جهت ایجاد انگیزه برای ماینرها برای اضافه کردن تراکنش به بلوک منطقی به نظر میرسد.
ماینرها تراکنشهایی که مبلغ بالاتری به ازای هر بایت دارند را در الویت قرار میدهند، به همین دلیل است کسانی که میخواهند تراکنشهایشان سریعتر تایید شود مبلغی اضافه میپردازند تا تراکنششان در ابتدای صف تایید قرار بگیرد. وقتی بالاترین هزینه ممکن را بپردازید، تراکنش شما در بلوک بعدی تایید خواهد شد و این روند بین 5 تا 15 دقیقه زمان میبرد. وقتی هزینه کمتری بپردازید، تراکنش شما در سومین بلوک بعدی تایید خواهد شد که عموما بین 10 تا 30 دقیقه زمان میبرد.
راههایی برای کاهش هزینه تراکنش
از آنجا که قیمت بیتکوین افزایش یافته هزینههای مرتبط با آن نیز بالا خواهند رفت. (باید توجه شود که همیشه دلیل افزایش سایر هزینهها به افزایش قیمت بیتکوین مرتبط نیست). چه کسی حاضر است پول دمنوش زردچوبه و شیرش را با بیتکوین بپردازد وقتی هزینه تراکنش از قیمت یک قهوه بیشتر بشود؟ خوشبختانه همیشه هم اینطور نیست، هزینه تراکنشها بالا و پایین میرود و راههایی برای تراکنشهای ارزان قیمت وجود دارد. اگر میخواهید از یک آدرس segwit بیتکوین ارسال کنید و عجله هم ندارید میتوانید این کار را به قیمت کمتر از 1 دلار انجام دهید. اگر هنوز به قیمت قهوه فکر میکنید شاید این مبلغ به نظرتان ایدهآل نیاید ولی برای تراکنشهای متوسط و بزرگ، شدنی به نظر میرسد.
عبارت “چگونه هزینه تراکنش بیتکوین را محاسبه کنیم” را جستجو کنید، خواهید دید که چه توضیحات فراوان و غیر قابل درکی مثل مواردی که در ادامه آمدهاند وجود دارند:
اگر در تراکنش شما ورودی را in و خروجی را out در نظر بگیریم، سایز تراکنش در بایت خواهد بود:
برای این تراکنش یک ورودی و دو خروجی وجود دارد. سایز تراکنش آن باید بر اساس این فرمول 258 بایت باشد:
توضحاتی که در فضای اینترنت هستند گرچه دقیقند ولی برای عموم قابل استفاده نیستند.
محاسبه هزینه تراکنش بدون ماشین حساب
اگر برای شنیدن توصیههایی درباره هزینه تراکنش به یکی از افرادی که در زمینه بیتکوین تجربیات زیادی دارند مراجعه کنید احتمال اینکه به جوای جواب با سوالات زیادی مواجه شوید زیاد است.
“منظورت چیست؟ نمیدانی هزینه تراکنش را چطور حساب میکنند؟ ساده است: تنها کاری که باید انجام دهی این است که سایز تراکنشت را بر حسب بایت محاسبه کرده و حاصل را در اندازه مدیان بایت ضرب کنی، جواب را به ساتوشی تبدیل کن، به 100 میلیون تقسیم کن (یا 1e8 در ماشینحسابهای مهندسی)، نتیجه را به بیتکوین به دست آور و به دلار تبدیل کن. مثل آب خوردن!”
خوشبختانه راه سادهتری هم وجود دارد. بسیاری از والتهای (کیف پول) سختافزاری و مبتنی بر بیتکوین همراه با محاسبهگر هزینه تراکنش ارائه میشوند که خیلی هم خوب کار میکنند. ولی همه والتها به یک شکل تجهیز نشدهاند و بخش عمده سایتها از صرافیهای ارزهای رمزپایه گرفته تا فروشگاههای دیپ وب، هنوز محاسبه هزینه تراکنش را به کاربر واگذار میکنند. در چنین شرایطی، این ابزار در دسترس هستند:
Estimatefee.com یک وبسایت ساده است که هزینه تراکنشهای بیتکوینی (بر حسب ساتوشی و دلار آمریکا) را بر اساس اینکه چقدر عجله دارید کوینها از A به B بروند، محاسبه میکند. در زمان نگارش این مقاله، قیمت تراکنشها بین 3 تا 6 دلار برای تراکنشهای زیر یک ساعته است.
Bitcoinfees.info قیمت تراکنشهای کند/متوسط/سریع را خیلی ساده و بی درد سر بر حسب دلار آمریکا نمایش میدهد.
Bitcoinfees.earn.com یکی دیگر از ابزارهای پیشبینی هزینه تراکنش است، اما برای درک این ابزار باید به ساتوشیها مسلط باشید. برای کسانی که هنوز هم در مورد ساتوشی و اینکه این واحد در اصطلاحات فیات چه مفهومی دارد گیج هستند، تبدیلکننده ساتوشی به دلار ابزاری سودمند خواهد بود.
شاید اینکه راه سادهتری برای محاسبه هزینه تراکنشها وجو د ندارد ناامیدکننده باشد، اما به خاطر نحوه کار بیتکوین، این هزینه به عواملی چون اندازه بر حسب کیلوبایت؛ یعنی میزان دادهای که تراکنش را میسازد، مرتبط است. به همین خاطر است که ارسالهای segwit عموما ارزانتر هستند: زیرا در این ارسالها داده کمتری را روی شبکه منتقل میکنید. زنجیرهبلوک از این نظر که در ساعات اوج شلوغ میشود کمی شبیه بزرگراههاست. اگر عجله ندارید صبر کنید که تعداد تراکنشهای تایید نشده درون mempool کم شود، با این کار میانگین هزینه تراکنش کمتر میشود.
اگر تازه با بیتکوین آشنا شده باشید، درک هزینه تراکنشها میتواند برایتان پیچیدهترین مسئله باشد. از یکی از ابزارهای محاسبه هزینه آنلاین بهره بگیرید تا عملیات ریاضی را برایتان انجام دهد و محاسبه جزئیات ساتوشی بر بایت را به کارشناسان بسپارید (معمولا اپلیکیشن والت شما محاسبه را انجام میدهد).