سال 2017 سال عرضهی اولیهی پولهای رمزگذاریشده (ایکوها) بوده است. این روش نوآورانهی تأمین مالی که شامل صدور توکنهای جدید دیجیتال برای سرمایهگذاران اولیهی یک پروژه با محوریت بلاکچین به ازای دریافت بیتکوین یا اتر است، از آغاز امسال به تأمین مالی بیش از 2 میلیارد دلاری منجر شده است. این رقم حتی از رقم تأمین مالی شرکتهای نوپای بیتکوین و بلاکچین از طریق سرمایهگذاریهای خطرپذیر از ابتدای سال تا کنون بیشتر است.
یکی از دلایل افزایش محبوبیت ایکوها برای تأمین مالی این است که تا تابستان امسال هیچ مقرراتی بر این بخش از بازار حاکم نبود. هر کسی که اطلاعات فنی کافی داشت میتوانست توکن دیجیتال خودش را برای کسبوکار فعلیاش یا ایدهی نوپایش عرضه کند. ولی قضیه الآن فرق کرده است.
در 25 جولای، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا اولین سازمان مقرراتگذار مالی بود که بیانیهای در خصوص مقررات عرضهی اولیه پولهای رمزگذاریشده صادر کرد. از آن زمان به بعد برخی از کشورها نیز همین مسیر را دنبال کردهاند.
مقررات ایکو به تفکیک کشورها
در ادامه، وضعیت فعلی مقررات ایکو برای کلیهی کشورهایی آمده که بیانیههایی دربارهی وضعیت قانونی فروش توکنها صادر کردهاند.
کانادا
مقرراتگذار مالی کانادا، سازمان اوراق بهادار کانادا، در 24 آگوست اعلام کرد که قوانین اوراق بهادار برای ایکوها نیز صدق میکند مشروط بر اینکه توکن دیجیتالی تازه صادرشده را بتوان جزء اوراق بهادار مالی دستهبندی کرد. در این صورت، شرکت باید پیش از فروش توکن خود، دستورعمل مقرراتی این سازمان را بداند.
در این بیانیه آمده: «هر شرکتی که به دنبال افزایش سرمایه از طریق ایکو است باید این مسأله را مدنظر داشته باشد که در این عرضه اولیه، اوراق بهادار صادر میشود یا خیر. شرکتها باید با سازمانهای محلی مقرراتگذار در زمینه اوراق بهادار تماس گرفته و دربارهی رویکردهای احتمالی برای رعایت قوانین اوراق بهادار بحث کنند.»
چین
هفت سازمان مقرراتگذار در چین، طی حرکتی که فعالان بازار را متعجب کرد، بیانیهای مشترک صادر کردند که عرضهی اولیه پولهای رمزگذاریشده یکی از روشهای غیرقانونی و غیرمجاز افزایش سرمایه است و هیچیک از افراد و شرکتهای مستقر در این کشور حق عرضهی فروش توکن برای تأمین مالی شرکتشان را ندارند.
چین اولین کشوری بود که ممنوعیت کامل ایکو را صادر و اعلام کرد که ایکوها با کسبوکارهای متقلبانه و مشکوک در ارتباطاند. کمی پس از این ممنوعیت، قانونگذاران نیز به صرافیهای بیتکوین اطلاع دادند که باید تعطیل شوند و اینکه مبادلهی ارز دیجیتال در صرافیها ممنوع است.
البته برخی معتقدند که این تعطیلی موقتی است چرا که چین به دنبال قانونمند کردن این صنعت است و صرافیهای تعطیل شده به زودی دوباره باز خواهند شد و فروش توکن نیز در آینده از سر گرفته میشود.
هنگکنگ
بر خلاف سرزمین اصلی چین، هنگکنگ مقرراتی برای ایکو صادر کرده که برای شرکتهای نوپا سازگارتر است. کمیسیون معاملات سلف و اوراق بهادار طی صدور بیانیهای در 5 سپتامبر اعلام کرد برای آن دسته از توکنهای دیجیتال که ذیل تعریف اوراق بهادار قرار میگیرند همان قوانین اوراق بهادار هنگکنگ کاربرد دارد و بنابراین، در حیطهی نظارتی این کمیسیون قرار خواهند گرفت.
طبق دستورعمل این کمیسیون: «سهامها، اوراق قرضه و بهرهها در یک طرح سرمایهگذاری جمعی (CIS) همگی اوراق بهادار در نظر گرفته میشوند». بنابراین اگر توکنهای دیجیتالی که جدید صادر میشوند شباهت زیادی به این اوراق بهادار داشته باشند، به تأیید این سازمان نظارتی نیاز دارند.
جزیرهی من (The Isle of Man)
این جزیره یکی از جزایر خودمختار در نزدیک بریتانیاست که به داشتن مقررات آزاد مالی معروف است. این مسأله در چارچوب جدید مقرراتی برای ایکوها نیز دیده میشود. در این چارچوب، هدف این است تا شرکتهای نوپای بلاکچین که برای فروش توکن با رعایت قوانین AML و KYC (قوانین ضد پولشویی) قصد فعالیت در این جزیره را دارند، بتوانند بدون دغدغه این کار را انجام دهند.
با وجود اینکه این چارچوب مقرراتی هنوز بهصورت رسمی اعلام نشده است، برایان دونگان، رئیس بخش عملیات فینتک و توسعهی دیجیتال در سازمان توسعهی اقتصادی، تدوین این چارچوب را تأیید کرده که به زودی نهایی و اعلام میشود.
جبلطارق
کمیسیون خدمات مالی این کشور در 22 سپتامبر بیانیهای صادر و طی آن اعلام کرد که از ابتدای ژانویه 2018، برای شرکتهای مستقر در این کشور که برای «ذخیره یا انتقال ارزشی که به دیگران تعلق دارند» از فناوری بلاکچین استفاده میکنند، چارچوب جدید مقرراتی اعمال میشود.
علاوه بر این، این مقرراتگذار مالی اعلام کرده است که فروش توکن نیز زیر ذرهبین نظارتی قرار میگیرد و اینکه این سازمان «در حال تدوین چارچوب مقرراتی مکملی است تا مسألهی ترویج و فروش توکین را در کنار چارچوب DLT (فناوری توزیعشده دفتر کل (لجر)) پوشش دهد».
با وجود این، تا به این لحظه، طبق گفتهی مقرراتگذار مالی در این کشور، عرضهی اولیه پول رمزگذاریشده همچنان قانونی ندارد.
سنگاپور
مقرراتگذار مالی این کشور به اسم ادارهی پولی سنگاپور، طی بیانیهای اعلام کرده است: «عرضه یا صدور توکنهای دیجیتال در سنگاپور بر اساس مقررات این اداره خواهد بود مشروط بر اینکه توکنهای دیجیتال شامل محصولاتی باشند که در قانون معاملات سلف و اوراق بهادار برای آنها مقررات وجود دارد. شفافسازی این مسأله از سوی این اداره در پی افزایش اخیرِ عرضهی اولیه پولهای رمزگذاریشده یا توکنها در سنگاپور بهعنوان روشی برای تأمین سرمایه صورت گرفته است».
به عبارت دیگر، مانند کانادا، هنگکنگ و آمریکا، فروش توکن جدید دیجیتال در این کشور نیز زیر نظر مقرراتگذار مالی آن قرار میگیرد مشروط بر اینکه توکنها اوراق بهادار واقعیِ شرکت صادرکننده باشند.
کره جنوبی
کره جنوبی نیز همان مسیر چین را انتخاب کرده و جامعهی ارز رمزگذاریشده در این کشور را با ممنوع اعلام کردن عرضهی اولیه پول رمزگذاریشده در آینده در بهت و حیرت فرو برده است. در 29 سپتامبر، کمیسیون خدمات مالی کره جنوبی اعلام کرد که فروش انواع توکن دیجیتال ممنوع است چرا که این نوع فعالیتهای تأمین مالی باید به دقت بررسی و کنترل شوند.
به مانند چین، فکر میکنیم این ممنوعیت آشکارا زمانی که مقررات کافی برای ارز دیجیتال تعیین شدند، برداشته شود.
سوئیس
مقرراتگذار مالی این کشور به نام سازمان نظارت بر بازار مالی، طی بیانیهای اعلام کرد که این مقرراتگذار قصد دارد تا با بررسی کلیهی عرضه اولیههای برگزار شده در این کشور مشخص کند که آیا انواع خاصی از این عرضههای اولیه جزء قوانین مقرراتیشان قرار میگیرند یا خیر و با فروش توکنهای تقلبی برخورد شدیدی بکند.
سوئیس یکی از کشورهای طرفدار ارزهای رمزگذاریشده است و یکی از قطبهای پیشتاز بلاکچین به نام Crypto Valley در این کشور قرار دارد.
بریتانیا
سازمان نظارت بر رفتار مالی در این کشور یکی از طرفداران فینتکهاست و ارزهای دیجیتال را تهدیدی برای نظام مالی این کشور نمیداند. در واقع، چند شرکت نوپای بلاکچین در «فینتک سندباکسِ» این سازمان وجود دارند که با حمایت از سوی این مقرراتگذار در حال توسعهی راهکارهای مالی مبتنی بر ارز رمزگذاریشده هستند.
طرفداری این مقرراتگذار از ایدههای نوآورانه نیز در بیانیهای که برای هشدار دربارهی عرضهی اولیه پول رمزگذاریشده صادر کرده قابل مشاهده است. این بیانیه ریسکهای سرمایهگذاری در فروش توکن را مطرح کرده و به سرمایهگذارها توصیه میکند پیش از سرمایهگذاری در یک ایکو، به قدر کافی تحقیق کنند.
این سازمان در بیانیهی خود اعلام کرده است: «فقط در صورتی روی یک پروژهی ایکو سرمایهگذاری کنید که سرمایهگذار باتجربهای هستید، به کیفیت آن پروژهی ایکو (طرح تجاری، فناوری و افراد پشت آن) اطمینان دارید و برای از دست دادن کل سرمایهتان آمادهاید.»
با وجود این، در حال حاضر هیچ هشداری در این بیانیه مبنی بر صدور مقررات برای این بخش وجود ندارد.
آمریکا
کمیسیون بورس و اوراق بهادار این کشور در 25 جولای طی انتشار بیانیهای ریسکهای سرمایهگذاری روی ایکوها را مشخص و اعلام کرد آن دسته از توکنهای دیجیتال که حکم اوراق بهادار را برای شرکت صادرکننده داشته باشند، تحت قوانین فعلی اوراق بهادار قرار میگیرند.
یعنی هر شرکت نوپای جدیدی که ایکو عرضه کند یا تحت نظارت دقیق این کمیسیون قرار میگیرد یا باید نشان دهد که توکنهایش اوراق بهادار واقعی نیستند.
انتظار میرود که مقررات فروش توکن به زودی در روسیه و سایر کشورهای اروپایی صادر شوند.